Maniyi Tarkmanutunner / Mani Çevirileri -1

İbrahim Karaca' nın chiviyazıları yayınevinden çıkan Hemşin adlı kitabında yer alan Xaçapit köyünden derlenmiş manilerin Hemşince çevirileri. Umarım iki Hemşin arasına köprü olur.

noriyen al egoğa. indzi hed menatsek/ yenileri de gelecek. benimle kalın.

1-
bu yıl yeni bir yıldır
gelen acep nasıldır
bekle bohçan sırtında
verdiğin söz aklımda

as dari nor dari a
kal dari kez inçina
boxçad peçkit bed a a
astadzniyed metkis a

2-

gürgen ne yarilursun

balta vurmadum sana

e kiz ne darilursun

köti demedum sana

arci inçi caxkis gu

gatsin tevi oç kezi

ağçik inç var menas gu

aver asti oç kezi

3-

ayağumda var yara

basamiyorum kara

kurban olayim kurban

sozinde duran yara

xots me unim otkines

kalelçigarim tsunes

madağ ellim yes madağ

astadzin gungadz yares

4-
doli yureğum doli

tutayim hangi yoli

ben bana ne iş ettum

görmedum saği soli

likna im sirdes likna

vor na im campan vorna

inç ayi yes indzigi

desa oç saği soli 

5-

yayla yaylaya bakar

ortasindan su akar

delikanlı var iken

ihtiyara kim bakar

lere lerin putgena

meçkeldağnan çur kuka

delikanlın hosa a

halivorin vov kuza

6-

yandum sevduğum yandum

lazut konkuli gibi

durursun uzak uzak

ormanun güli gibi

sevdam indzi koletser

lazutin kunkuli bes

heru heru gungigus

tsaxudin dzağiki bes

7-

kapiya armutumun

kuş yedi sarisini

yolladiler askere

canumun yarisini

terane vaan dandzin

sarin giyav cincux e

askerniva xergetsin

im hokiyis gesin e

derleyen: İbrahim Karaca
tarkmaniç: Mahir Özkan

Trabzondur Yolumuz

Eren Dağıstanlı' dan  alınan maniler.


trabzondur yolumuz
para tutmaz elumuz
gyuzel kizlar olmasa
ne olurdi halumuz

derenun derincesi
akar suyun incesi
ya bak nasıl çaliyor
niko' nun kemençesi

evleri karşimuza
beyaz var başumuza
daha mi çekeceğiz
ha bu genç başumuza

enelum derelere
kumini taşiyalum
evliluk neyumuze
sevdali yaşiyalum

su başinda dururum
suyi bulandururum
amacum almak değil
sade dolandururum

dozila - zizila (hamşentsnag nanni / hemşince ninni)

( hamşentsnag e sorvuşi şad bidzigutan gepçuş bidi : ))

dozila zizila

yes nestim an ver ella

cilika bulika

im tsakes bidziliga

dozila zizila

yes işnum an tustera

cilika bulika

himi kune danoğa

nani nani ooo o

nani nani ooo o

dozila zizila

gat udoğ medzenoğa

cilika bulika

medzenoğ terçadoğa

dozila zizila

terçadoğ u tatroğa

cilika bulika

himi açvin xepoğa

nani nani ooo o

nani nani ooo o

dozila zizila

açveniye heluna

cilika bulika

tuşiye garmiliga

dozila zizila

dağas lusi hadiga

cilika bulika

himi niyaz desnoğa

nani nani ooo o

nani nani ooo o

kiroğ / yazan: mahir özkan 

Nasreddin Xocan Hamşentsnag Xosa gu / Nasreddin Hoca Hemşince Konuşuyor.

Xelk Çuner Zate

Engernun mege Xocayin: “ku genige xelke gorsudz” astadzuni.

Xocan martun inçik aselu xore mitkenuşi gebadza. Marte hartsutsadzuni: “Xoca inç mitkenes gu idman”

Xocan: “inç mitkenim, mer genige zate xelk çuner; kez inç gorsudz, an mitkenim gu” astadzuni.

Şaş Astak u Ağadik al Ça

Xocan çağatskniyus tsoyn daradzuni. Siran bedenele çağatskin meçe uruş çuvalner desadzuni. Xaki çuvalnun meçnan meg ergu ap tsoyn aradzuni uyne çuvalnivar letsadzuni. Çağatskin dire Xocayin desadzuni: “inç genes Xoca” astadzuni.

Xocan: “inç enuşes kidim ta yes, şaş martmeyim”

Çağatskin dire: “şaşes hana inçi ku çuvalad arnul xaki çuvalnivar lellulçes” astadzuni.

Xocan: “ şaş astak u ağadik al ça” astadzuni.

Ax Civanutun

Nasreddin Xocan meg orme tsaxudin bededele arants palan tsi me desadzuni. Hedev al tsiyun hedznuş uzadzuni. Tsiyun pernadzuni, hedznuşi hama tusterçuşi gebadza. İnçu ağadzuni tsiyun vaan ellelçgartsadza. Yepu tusterçi uyne tsadze kedadzuni. İnknuynke: “ax civanutun ax! İndzi civanutunis desnoğedi; tsiyun inçbes soy hedzne gu” astadzuni. Hedev polore putağadzuni: “tskemi Nasreddin, yes ku civanutuned al kidim” astadzuni.

Hedzadz Dale

Xocan meg or me dzarmiver eladza, pad gedruşi hama. Modig dağnan nen antsnoğ meg hoki me Xocayin hedzadz dale gedrele desadzuni.

“ Xoca inç genes, hedzadz dale gedres gu. Kiç me al ta gedres engoğes” astadzuni.

Xocan tsen hanadz çuni. İnknuynke: “tun ku ponid putara, im panis inç xarevis gu” astadzuni.

Xocan asman asele dale godradza, Xocan dalove tayva engadza. Xelke kelxun kalu bes, martun hedetiyan teradza. “Gunga” astadzuni. “ Enguşes kidatsar, yep mernoğum an al kidanas gu, asa indzi”

Marte “Xoca elluşi pan a ta ku astadzed? Yes usti kidanam yep mernoğes” astadzuni. Xocan “asoğes” astadzuni, martun vartiyadz çuni.

Marte xalesuşi hama “Xoca, padiyed eşşağone vaan tarnive ellele eşşağe meme tokezlemiş ena hana, hokud gese gerta, memal tokezlemiş ena hana mernoğes” astadzuni.

Xocan padiye partsutsadzuni, kaladza. Kiçme hedev eşşağe tokezlemiş ağadzuni. Xocayin takate kenaadza. Mem al u tokezlemiş ağadzuni “ aha mera” astadzuni, tsadznivar engadza.

Oxtme hedev campatsan nen antsnoğniye Xocayin bargadz desadzunin hana, meradza kidatsadzin. Xocayin tabute tiyadzunin dunniyus danuşi hama campa eladzin. Kiçme hedev arçetvenun ergu campa eladza. Martike “vor campatsan ertoğuk” astadzunin meçvin. Xocan imatsadza. Tabutan keloxe hanadzuni: “yes abrele isa campatsas gerta” astadzuni. Martotse campa desetsutsadzuni.

Hamşentsnag Tiver / Hemşince Sayılar

MEG=1
ERGUS=2
YE(R)EK=3
ÇORS=4
HİNK=5
VETS=6
OXTE=7
UTE =8
İNE=9
DASE=10
DASNU MEG =11
DASNUERGUS=12
DASNUYE(R)EK=13
DASNUÇORS=14
DASNUHİNK=15
DASNUVETS=16
DASNUOXTE=17
DASNUUTE=18
DASNUİNE=19
SAN=20
ERSUN=30
KARSUN=40
İSSUN=50
VATSUN=60
OXTANASUN=70
UTANASUN=80
İNANASUN=90
HA(R)UR=100
HAZAR=1000

DASEHAZAR=10.000

DASNUERGU HAZAR HİNK HARUR VATSUN OXTE=12.567

HARURHAZAR=100.000

HİNKHARUR HAZAR=500.000

OXTEHARURKARSUNMEG HAZAR İNHARURUTANASUNYEREK= 741.983

MİLİYON=MİLYON

MİLİYAR=MİLYAR

Dzarer / Ağaçlar

dosxi=şimşir

betsği = kızılağaç
thaği = karaağaç
loyi = ıhlamur ağacı
arci = gürgen
moni = ıstiriç
laşi = kumar
geviçam = sakızçamı
garmiçam = kızılçam
xozgoni = meşe
puşoddzar = akasya
dandzi = armut ağacı

xendzeni=elma ağacı

tsemran xenzor =kış elması, demir elması

teteni =dut

gağni= fındık ağacı

tamuni = erik ağacı
tezeni = incir ağacı
paleni = kiraz ağacı
dzevağni = karayemiş ağacı
heveni = ayva ağacı
thağtseni = şeftali ağacı
maşmekhi = kestane ağacı
tskindoni = ? bunun Türkçe karşılığını bilmiyorum. zaten biraz da lazcayı çağrıştırıyor.
uduğpi = ? bu kelimenin kökeni ilginç udığ (deve) + pir ( sopa ) ama bu ağacın türkçe adı ne bilmiyorum.
patskar = ? bunun Türkçe adını da bilmiyorum.